Bekijk dit FILMPJE over de aankoop en verkoop van goud
El Dorado (ook wel eldorado), ofte het mythische goudland, het doet ons allemaal wel even dromen. Maar wat is het nu eigenlijk? U komt het hier te weten.
Mythisch goudland
El Dorado (ook Eldorado), De Vergulde, is een mythisch goudland dat zou zijn gelegen in Zuid-Amerika. De Spaanse conquistadores, die zich al heel veel goud hadden eigengemaakt, vernamen in de 16e eeuw van de indianen van een koning die zich in het meer Parima zou baden en telkens geheel bedekt met goud zijn bad zou beëindigen: de Gouden Man of El (Hombre) Dorado in het Spaans. De conquistadores gingen ogenblikkelijk op zoek naar dit goudmeer Parima (dat ook op verschillende kaarten uit de 16de en 17de eeuw staat aangeduid in het gebied van de bovenloop van de Orinoco). Mogelijk vertelden de indianen de legende vooral om van de goudzoekers af te zijn, maar dan heeft dat verhaal toch contraproductief gewerkt: het trok juist vele avonturiers aan.
Het nieuws verspreidde zich snel en er werden vele expedities op touw gezet, behalve door de Spanjaarden ook door de Nederlanders, Fransen en Engelsen. Er werd tot diep in de 18e eeuw gezocht in Colombia, Venezuela, Brazilië en Guyana, maar ondanks de vele geruchten over mogelijke vindplaatsen bleek nergens alles goud wat er blonk..
Conquistador op zoek naar goud
De originele legende concentreert zich in het Andesgebergte, de regio in het hedendaags Colombia, waar conquistador Gonzalo Jiménez de Quesada het eerst de Muiscas vond in 1537, een indianengemeenschap levend waar nu het hedendaags Cundinamarca en de Boyaca-hooglanden gelegen zijn. De verhalen rondom de Muisca inwijdingsrituelen werden naar de stad Quito gebracht door Sebastián de Belalcázars mannen, de verhalen erover gingen als een lopend vuurtje rond met een mix van geruchten en eigen interpretatie, daar door ontstond de legende van ‘El Dorado’ (wat eigenlijk een gouden man betekent en geen gouden plaats of paleis – ‘el indio dorado’), of ook wel de gouden indiaan of ‘El Rey Dorado’ de gouden Koning. Het inwijdingsritueel van de Muisca’s vond plaats bij het meer Guatavita in Colombia, en aanvankelijk werd verondersteld dat dit het goudland was. Het meer is in de loop der tijd veelvuldig onderzocht en men heeft het zelfs een keer gedeeltelijk leeg laten lopen, maar er is relatief weinig goud gevonden.
Een andere mogelijke bron voor de legende was het gouden paleis van Coricancha, in het hart van het Inca rijk. Waar alles was omhuld met goud inclusief de tuin en bloemen. Het was een belangrijke plaats binnen de Inca wereld.
Verondersteld als een plaats, werd El Dorado een koninkrijk, een rijk, de stad van de legendarische gouden Koning. In navolging van deze legende trokken Francisco Orellana en Gonzalo Pizarro op expeditie die desastreus verliep, wel werd de Amazone ontdekt en Orellana was de eerste die de monding van de Amazonerivier bereikte.
Goudxpedities
El Dorado wordt verbonden met een legendarisch verhaal waarin waardevolle stenen en gouden munten in voorkomen. Het concept van El Dorado onderging tientallen transformaties, en vooral de voorgaande mythe werd verbonden met een legendarische stad. Het resulteerde in een enthousiaste obsessie van Europese avonturiers die de twee eeuwen daarna opzoek gingen naar het vermeende El Dorado.
Een van de eerste verhalen die verteld werden, was die van Diego de Ordaz’ luitenant Martínez, die claimde te zijn gered tijdens zijn schipbreuk en naar het binnenland te zijn gebracht en vermaakt werd door El Dorado zelf (gesitueerd in 1531).
In 1535/36 startten Sebastián de Belalcázar en Nikolaus Federmann gezamenlijk een expeditie naar El Dorado maar vanwege belangrijkere zaken werd de speurtocht gestaakt. Federmann deed in 1537 een nieuwe poging maar door problemen raakte hij niet ver.
In 1540 werd Gonzalo Pizarro, de jongere half-broer van Francisco Pizarro, benoemd tot gouverneur van de provincie Quito in noord-Ecuador. Kort nadat hij de leiding daar had, leerde hij van de inheemse bevolking het verhaal van een vallei gelegen in het westen, waar een overvloed aan kaneel en goud te vinden was. Hij bracht 340 soldaten en 4000 indianen bijeen in 1541, en leidde hen langs de Rio Coca en Rio Napo. Francisco de Orellana, een neef van Gonzalo, ging mee op deze expeditie. Gonzalo stopte echter met de reis omdat veel soldaten en indianen stierven door honger, ziektes en aanvallen van opstandige indianen. Hij gaf het bevel aan Orellana, die met een kleinere groep verder trok met de stroom mee en uitkwam bij de Atlantische Oceaan. Onderweg had hij de Amazone ontdekt (vernoemd naar een stam van alleen maar vrouwen die Orellana’s mannen aanvielen, tijdens hun reis).
Andere expedities zoals dat van Philipp von Hutten (1541–1545), die een groep van diversen nationaliteiten leidde van Coro langs de kust van Venezuela. Ook Gonzalo Jiménez de Quesada, een avonturier die zowat zijn hele leven zocht naar El Dorado en zijn zoektocht begon vanuit Bogotá, werd gekscherend De gouverneur van El Dorado genoemd (gesitueerd in 1569).
In 1560 vertrok er een expeditie vanuit noord-oost Peru, onder leiding van Pedro de Ursua en Lope de Aguirre langs de Marañón (rivier). De twee werden tijdens de zoektocht naar El Dorado rivalen en de Aguirre wist met een meerderheid Ursua af te zetten en te laten ophangen. De expeditie leidde tot niks anders als waanzin. Meer dan de driekwart van de groep was overleden aan honger, uitdroging, onbekende ziektes en muiterij.
Sir Walter Raleigh, die de zoektocht vervolgde in 1595, beschreef El Dorado als een stad gelegen aan het meer Parime, stroomopwaarts gelegen op de Orinoco rivier in Guyana. Deze stad werd gemarkeerd op Engelse landkaarten totdat het tegendeel bewezen werd door Alexander von Humboldt gedurende zijn Latijns-Amerika expeditie (1799–1804).
In 1994 publiceerde de Chileense ontdekkingsreiziger en antropoloog Roland Stevenson zijn kritisch ontvangen werk Uma Luz nos Mistérios Amazônicos waarin hij verslag deed van een ontdekkingsreis in het Amazonegebied. Hij leverde geologische aanwijzingen van het bestaan van het meer Parima, maar het meer zou al 200 jaar voordat de Europeanen Amerika ontdekten opgedroogd zijn.
Het goudland In fictie
• In zijn roman Candide beschrijft Voltaire het El Dorado als het overblijfsel van het Incarijk in Peru. Het zou een monotheïstisch land zijn, waar iedereen priester is. De inwoners van El Dorado vragen niets aan hun god, omdat ze alles al gekregen hebben. In plaats van te smeken danken ze hem de hele dag lang. Voltaire presenteert dit land als utopie, waar niemand ontevreden is en de armste sloeber rijker dan alle Europese koningen bij elkaar. Ook leven de mensen uit El Dorado langer dan anderen. De hoofdpersoon Candide bezoekt in El Dorado met zijn knecht Cacombo een wijze man die honderdtweeënzeventig zegt te zijn.
• In 1972 verscheen de film Aguirre, the Wrath of God van Werner Herzog, leidraad in het verhaal is Lope de Aguirre die met zijn groep opzoek is naar El Dorado
• In 1988 verscheen de Spaanstalige film El Dorado van Carlos Saura, het verhaal lijkt op dat van Werner Herzog, al verloopt het wat minder wreed.
• The Road to El Dorado is een tekenfilm over de Stad van Goud in de Nieuwe Wereld door Dreamworks.
• In 2008 verscheen Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull die El Dorado ook wel Akator noemde.
Bron: www.wikipedia.be